|
تجارت الكترونيكي
، يك انقلاب با قدرت
|
|
«
تجارت الكترونيكي امكان تجارت جهاني به مفهوم واقعي را بوجود آورده است . اين پديده
جديد چگونه بر تجارت و اقتصاد سنتي تأثير مي گذارد و آيا اقتصاد سنتي قادر به
سازگاري با آن مي باشد ؟ »
فن
آوري اطلاعات و به تبع آن ، تجرات الكترونيكي ، نه تنها شروع به تعبير شكل داد و
ستد كرده ، بلكه نقشه اقتصاد جهاني را نيز متأثر كرده است در واقع ، يك انقلاب جديد
در حال تكوين است كه مرز جديدي را به نام مرز ديجيتال بين كشورهاي توسعه يافته و در
حال توسعه بوجود آورده است ، چرا كه اين تحول بزرگ در اقتصاد به كشورهايي قدرت مي
دهد كه در فرآيند بهره برداري از اين فن آوري و محصولات جديد مرتبط با آن قرار
گرفته باشند .
در
فاصله سال هاي 1980
– 1960
صنايع ژاپني از مديريت جديدي به نام مديريت توليد ناب ، كه مبتني بر استفاده از فن
آوري در توليد با تكيه بر كاهش هزينه ها و تلفات در توليد بود ، استفاده كردند و
اين امر موجب پيشي گرفتن آنها در صنايع اتومبيل ، اتوماسيون ، نيمه هادي ها و
الكترونيك از آمريكا شد .
در دهه 1990 ،
آمريكا از نظر رشد اقتصادي به جايگاه رتبه اول خود بازگشت و عليرغم بهبود و رشد
سريع در چند كشور اروپايي ، هنوز هم اين كشور جايگاه خود را در خيلي از بخش ها حفظ
كرده است . يكي از دلايل مهم اين امر نيز استفاده از فن آوري اطلاعات مي باشد . بر
اساس گفته اقتصاددانان در
Board US Federal
Reserve سهم فن آوري
اطلاعات در رشد اقتصادي امريكا از سال 1996 تا سال 1999 بيش از 20 درصد بوده است (
1/1 درصد از 9/0 درصد رشد اقتصادي ) ، البته استفاده ازپديده بهره وري ، همزمان با
بوجود آمدن ناگهاني تجارت الكترونيكي عامل موثري در اين رشد بوده اند .
براي
دو كشور انگليس و كانادا ( اعضاي گروه
G7 )
نيز تصوير به همين شكل است . عليرغم برخي نظريات كه اين فن آوري خيلي از شاغلان را
بيكار مي كند ، اين كشورها ، نرخ بيكاري خود را به پايين ترين حد در گروه
OECD كاهش
داده اند . تاكنون ژاپن و سه كشور مهم اقتصادي اروپايي شامل فرانسه ، آلمان و
ايتاليا ، رشد معتدلي در زمينه سرمايه گذاريروي فن آوري اطلاعات داشته اند و به
همين دليل ، خروجي و دريافت هاي آنها نيز نسبتاً كم بوده است .
شبكه
تجارت
در
حال حاضر ، داستان هاي عجيب و غريبي راجع به انواع تجارت الكترونيكي
– از
فروشگاههاي همزمان كتاب تا فروش مجازي آپارتمان
– گفته
مي شود اما اصل داستان ، شركت هاي مشهور به دات كام مي باشند ، شركتهايي كه اسم
آنها با انشعاب
Com روي
اينترنت ديده مي شود . اينترنت امكان جديدي را براي تهيه كنندگان و ارايه دهندگان
خدمات بوجود آورده است و مهم نيست كه آنها در كجا قرار دارند . يك معامله مي تواند
بدون انجام سفرهاي پرهزينه تجاري تنها در چند دقيقه انجام شود و نتيجه آنست كه
ارتباطات تجاري دقيق و بلند مدت بين شركتها
– كه
براي مدت زيادي كليد موفقيت ژاپن و آلمان بود و اين شركت ها را به طور متقابل از
نظر سهام و سرمايه به طور محكم به هم مرتبط كرده بود ، اكنون در حال فروپاشي است .
در واقع ، تجارت الكترونيكي موجب شد كه اين مدل تجارت منسوخ شود .
وقتي
كه صنايع و بخش هاي خدماتي كاملاً به تجارت الكترونيك روي آوردند . كارمندان
تشريفاتي ( يقه سفيدان ) شركت ها كاهش خواهند يافت . به عنوان مثال ، اين كار در
بانكداري اتفاق افتاده است و انواع شغل ها كم كم غير مطمئن مي شوند حتي مديران رده
مياني نيز در درازمدت به كار خود مطمئن نيستند و اين امر وضعيت فعلي را از وضعيت 20
سال قبل كه اين افراد بسيار مهم بودند ، متفاوت كرده است . در نتيجه اين افراد
مجبورند كه تجربيات و مهارت خود را توسعه دهند . اين افراد حتي مجبورند كه به صورت
پيمانكار در آيند . در واقع ، پيمانكاري به وسيله تاجران در شركت هاي بزرگ و كوچك
يك نشاني از اقتصاد جديد است . پيمانكاري كه در ابتدا در آگهي هاي مطبوعاتي به كار
مي رفت ، اكنون براي عمليات مركزي شركت ها نيز گسترش يافته و در كارهايي مانند
مديريت مالي و پرسنلي هم از آن استفاده مي شود . پيمانكاري در شركت هاي بزرگ
– كه
مشخصه آنها تشكيلات اداري بزرگ بي فايده بود
– موجب
شده است كه اين شركت ها نيز همانند شركت هاي كوچك نفس تازه كنند و از طريق شبكه
اطلاعاتي ارتباط بيشتري با مشتريان خود داشته باشند . از نقطه نظر پيمانكار ، آنها
داراي پتانسيلي هستند كه به عنوان يك واحد از كمپاني عمل مي كنند . با وجود اين
بايد قبول كرد كه پيمانكاران نيز مجبور به استخدام يك فرد با يك سيستم هستند تا كار
خود را خوب انجام دهند .
اين
امر موجب ايجاد پرسش جالبي راجع به محدودهاي عملكرد شركت ها خواهد شد . محدوده يك
شركت در كجا تمام مي شود و محدوده كار شركت ديگر از كجا شروع خواهد شد ؟
بديهي
است كه درك غير عادي شدن سرويس هاي مالي و ارتباطات به درك مفهوم تجارت الكترونيكي
وابسته است . بانك ها و موسسات مالي يكي از استفاده كنندگان پرتلاش از تكنولوژي
جديد بوده اند و به زودي بيشتر مبادلات مالي و خدمات به اين صورت ممكن خواهند شد .
نشاني
هاي اينترنتي (
Dot . Com ) دارند .
همانند نشاني خيابانهاي اصلي شهر و محل مهم مي شوند و در بعضي از شاخه هاي تجاري
حتي مهم تر هم خواهند شد . اين بدان معني است كه ديگر عمر « شعبه » به سر رسيده و
حتي يك توسعه عظيم و رعد آسادر تجهيزات
IT و
خدمات مشاوره بوجود آمده است .

حركت آرام به جلو
البته
بايد اعتراف كرد كه پيشرفت تجارت الكترونيكي در بعضي از صنايع قديمي صاحب قدرت به
كندي بوده است . يك علت آن مقاومت بعضي از كشورها برايحفظ تجارت سنتي و ارتباطات
صنعتي خود مي باشد ، زيرا مسأله بيكاري و جابجايي كاركنان مورد توجه مديران بوده
است و اين ها افرادي هستند كه هميشه در برابر تغيير تا آخر ايستاده اند . بعضي از
مديران و رهبران تجاري نسبت به اين كه اقتصاد جديد واقعي است ، شك دارند . آنها اين
امر را همانند ارتباطات تجاري بلند مدت و داراي ريسك مي دانند . اين احتياط غيرقابل
فهم است ، مخصوصاً در شركت هاي بزرگ .
اما
اين البته تنها بخش مشكل است . براي تجارت الكترونيكي « سرعت » يك كليد موفقيت است
. نبايد مطمئن بود كه باقيمانده جهان همانند آمريكا ازتكنولوژي اطلاعات سود ببرند .
بدون
ترديد كشورهاي داراي تصميم هاي سياسي و اجتماعي مختلف مي باشند و به طور متفاوت با
مقوله تكنولوژي اطلاعات برخورد مي كنند اما آنها ناگزير هستند كه در اين مسيرگام
بردارند . در ماه مارس سال2000 رهبران اتحاد به اروپا جلسه ايدر ليسمبون
–
پرتقال داشتند و تصميم گرفتند كه به بخش هاي تكنولوژي اطلاعاتي (
ICT )
آمريكا اجازه ندهند كه غير قابل رقابت شوند .
آزاد
سازي بيشتر در زمينه مخابرات هم شايد دربرنامه باشد و در ژاپن كه به طور عجيبي از
كشورهاي عضو
OECD در
استفاده از اينترنت عقب بود ، صنايع و دولت نوعي همكاري را شروع كرده اند تا برنامه
اي را پياده كنند و كشور خود را قادر سازند تا به سرعت تصميم گيري كند و حتي همانند
دوره رنسانس حرفه اي را در ژاپن بوجود آورده اند .
درآسيا نيز حس رقابت وجود خواهد داشت . پديدار شدن واحدهاي تجاري در آسيا مي تواند
اين كشورها را به جهان پيشرفته منتقل كند . البته اگرآنها با مديريت خود بتوانند
افسارتكنولوژي جديد را با نوآوري و روش هاي كارا در دست گيرند و آن را مهار كنند .
به عنوان مثال ، كشورهايي مانند چين و هند اكنون شروع كرده اند تا در اقتصاد جديد
نفوذ كنند و پايگاه خود را در جهان تجارت گسترش دهند .
يك
امر مطمئن آنست كه تحقق روياي حماسه تجارت الكترونيكي نزديك است و سال هاي آغازين
قرن بيست و يكم به راستي براي قدرت هاي صنعتي كه تلاش مي كنند رهبر و پيشرو باشند ،
سالهاي پرحادثه اي است . چه كسي مي داند كه شايد در اين گيرودارها سرحدات و مرزهاي
جديديدرقدرت اقتصادي بوجود آيد .
شكل
شماره يك رشد تجارت الكترونيك راتا سال 2000 نمايش مي دهد . دراين شكل ، محور افقي
نمايانگر سال است و محورعمودي هم مبلغ را به ميليون دلار نمايش ميدهد .
مراجع
:
1 – www . OECD
observer . org / news / fullstory . php / aid / 344 .
2 – www . CSPP .
org / projects / gec / Index . html .
3 – www . CS .
ted . ie / Courses / baict / bac / jf / projects / e – Conunerce / Index . html
زير
نويس ها
1 ) Electronic
Commerce
2 ) Information Technology
3 ) Digital
Division
4 ) Lean
Production
5 ) Organisation
for Economic
|